Analyse van rPET in touwproductie: milieuvoordelen, recyclingmethodes, prestaties, toepassingen en kosten voor fabrikanten.
Gerecycled polyester (rPET) verandert de touwindustrie in Nederland. Het biedt een milieuvriendelijk alternatief zonder in te boeten op prestaties. Hier zijn de belangrijkste punten:
Conclusie: rPET biedt een duurzaam alternatief voor touwproductie met een lagere ecologische voetafdruk. Het is een technisch betrouwbaar materiaal dat bijdraagt aan milieudoelstellingen en de circulaire economie.
rPET vs Virgin Polyester: Environmental Impact and Performance Comparison
De basis voor hoogwaardige rPET-touwen ligt in de keuze van de grondstoffen. Post-consumer bronnen, zoals PET-flessen, bieden een consistente en betrouwbare samenstelling. Toch zijn post-industriële afvalstromen, zoals restmaterialen uit textielfabrieken, vaak nog geschikter. Deze materialen bevatten geen vervuilingen zoals kleurstoffen, coatings of hardware (bijvoorbeeld ritsen en knopen) en zijn daardoor ideaal voor toepassingen die een hoge kwaliteit vereisen. Het is echter essentieel dat de feedstock uit puur polyester bestaat; vezelmengsels veroorzaken namelijk kleurafwijkingen tijdens het smeltproces.
De verwerking van rPET vraagt om specifieke aanpassingen in het productieproces. Na het reinigen en versnipperen wordt het materiaal gesmolten en via een spinneret geëxtrudeerd. De gevormde vezels worden vervolgens gemengd met een percentage virgin polyester om de sterkte en elasticiteit te verbeteren. Josse Kunst, Chief Commercial Officer bij CuRe Technology, legt uit:
"Je kunt nieuwe textiel hiervan maken, maar je kunt er ook voor kiezen om een deel toe te voegen aan virgin polyester. Dat levert nog steeds een sterker materiaal op door de langere vezel van virgin polyester."
Daarnaast maken moderne productielijnen gebruik van industriële voorwassystemen met geavanceerde filters die microplastics opvangen. Dit is cruciaal, aangezien een enkele wasbeurt van synthetisch textiel tot wel 500.000 microvezels kan vrijgeven. Dankzij deze procesaanpassingen kunnen fabrikanten diverse touwconstructies realiseren, afgestemd op verschillende toepassingen.
De verfijnde productietechnieken maken een breed scala aan rPET-touwen mogelijk, elk geschikt voor specifieke toepassingen. Gevlochten touwen bieden bijvoorbeeld flexibiliteit en zijn ideaal voor algemeen gebruik. Geslagen touwen (laid ropes) leveren daarentegen meer grip, wat ze geschikt maakt voor handmatige toepassingen. Voor zwaardere, industriële toepassingen zijn kern-mantel constructies perfect. Deze combineren een sterke binnenkern met een beschermende buitenlaag.
Een goed voorbeeld hiervan is de Powertex PWE r-PET rondstrop van Mennens. Dit product, gemaakt van gerecycled polyester multifilament, voldoet aan de EN 1492-1 norm met een veiligheidsfactor van 7:1. De lijn biedt capaciteiten van 1 tot 3 ton en lengtes tot 4 meter. Dankzij de lage rek van rPET – ongeveer 2-3% bij werkbelasting – is dit materiaal bijzonder geschikt voor hijstoepassingen waar stabiliteit essentieel is. Deze diversiteit in touwconstructies draagt bij aan een duurzamere productie en bredere inzetbaarheid van rPET-touwen.
De prestaties van gerecycled polyester (rPET) touwen hangen sterk af van de recyclingmethode. Chemisch gerecycled polyester behoudt dezelfde kwaliteit als virgin polyester, terwijl mechanisch gerecyclede vezels na verloop van tijd wat aan sterkte kunnen inboeten. Vergelijkende tests met 180 g/m² materialen laten zien dat virgin polyester een sterkte van 166 kPa behaalt, tegenover 151 kPa voor 100% rPET, wat neerkomt op een verschil van 9–10%. Toch benadrukt Unitec Fibres dat rPET qua duurzaamheid, vochtafvoer en sterkte vrijwel gelijkwaardig presteert aan virgin polyester.
Beide materialen kunnen 15.000 wrijvingscycli doorstaan zonder schade. Eventuele sterkteverschillen kunnen worden gecompenseerd door de touwdiameter te vergroten of een blend met virgin polyester te gebruiken. Deze eigenschappen maken beide materialen geschikt voor langdurig gebruik onder diverse omstandigheden.
Naast mechanische eigenschappen biedt rPET een sterke weerstand tegen omgevingsfactoren. Beide materialen zijn uitstekend bestand tegen UV-straling, vocht en chemicaliën. Polyester absorbeert nauwelijks water (slechts 0,4% vochtopname) en behoudt daardoor 100% van zijn sterkte in natte omstandigheden. Het smeltpunt van gerecycled polyester blijft 260°C, vergelijkbaar met virgin polyester, en biedt een betere hittebestendigheid dan nylon, dat bij 210°C begint te degraderen.
Dankzij hun poreuze structuur laten rPET-vezels ongeveer 30% meer lucht door. Bovendien gaan synthetische touwen, zoals die van rPET, gemiddeld 30% langer mee dan natuurlijke vezeltouwen zoals hennep of katoen.
rPET-touwen zijn bijzonder geschikt voor toepassingen waar lage rek en stabiliteit belangrijk zijn, zoals meertouwen, zeillijnen en industriële takels. In de maritieme sector wordt polyester vaak gekozen vanwege de waterafstotende eigenschappen en UV-bestendigheid. Daarnaast winnen rPET battle ropes aan populariteit in fitnesscentra, waar hun duurzaamheid een belangrijk voordeel is.
Voor toepassingen met hoge veiligheidsmarges raden experts aan om GRS-gecertificeerde rPET-vezels te gebruiken of een blend met virgin polyester te overwegen. Zoals Weavabel uitlegt:
"Mechanical recycling breaks down plastic into small chips... This process degrades the fibre's strength over time, often requiring the addition of virgin polyester to maintain quality."
Hoewel polyester, inclusief rPET, uitstekend presteert in statische toepassingen, is het minder geschikt voor dynamische omgevingen zoals klimactiviteiten of reddingsoperaties. Nylon, met een elasticiteit van 20–25%, is hier een betere keuze.
Het produceren van virgin polyester vraagt een aanzienlijke hoeveelheid energie en fossiele grondstoffen, terwijl rPET (gerecycled polyester) veel minder energie verbruikt. Chemische recycling blijkt hierin een uitstekende optie te zijn. Josse Kunst, Chief Commercial Officer van CuRe Technology, stelt dat hun recyclemethode zorgt voor een CO₂-reductie van maar liefst 88% vergeleken met virgin polyester. Andere onderzoeken bevestigen dit beeld: de productie van rPET vraagt 59% minder energie en stoot 32% minder CO₂ uit.
Deze cijfers sluiten naadloos aan bij de doelstellingen van de EU Green Deal en de Ecodesign for Sustainable Product Regulation (ESPR). Deze regelgeving verplicht transparantie door middel van productpaspoorten. Daarnaast werkt de Nederlandse overheid aan een gestandaardiseerd meetinstrument om de ecologische impact van textielmaterialen te beoordelen. Dit initiatief is bedoeld om misleidende duurzaamheidsclaims, oftewel greenwashing, tegen te gaan. Dit alles wijst erop dat rPET, en in het bijzonder chemisch gerecyclede vezels, een belangrijke bijdrage kan leveren aan milieudoelstellingen.
Naast het verkleinen van de ecologische voetafdruk, richt de industrie zich steeds meer op het verminderen van afval en het efficiënter benutten van grondstoffen. In Nederland wordt jaarlijks zo’n 305 miljoen kilo textiel weggegooid, waarvan momenteel 55% wordt verbrand. Van het gescheiden ingezamelde textiel is 53% geschikt voor hergebruik en 33% voor recycling. Technologieën zoals Fibersort spelen hierin een cruciale rol. Deze systemen kunnen textiel sorteren op materiaalsamenstelling en kleur, waardoor hoogwaardige polyestergrondstoffen beschikbaar komen voor toepassingen zoals touwproductie.
De invoering van de regeling voor Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) maakt producenten financieel verantwoordelijk voor de inzameling en recycling van hun textielproducten. Dit stimuleert de overgang naar "fiber-to-fiber" recycling, waarbij oude materialen worden omgezet in nieuwe grondstoffen voor technische toepassingen zoals hijsmiddelen en touwen. Wereldwijd wordt momenteel slechts 3% van de 33 miljoen ton plastic vezels gerecycled. Dit benadrukt de enorme kansen voor rPET binnen de touwsector.
Hoewel de milieuwinst van gerecycled polyester duidelijk is, blijven er financiële uitdagingen. Virgin polyester is vaak goedkoper dan gerecycled materiaal. Chemische recycling op schaal kost volgens Josse Kunst tussen de €0,10 en €0,15 per kilo, terwijl het verbranden van polyesterafval tussen de €0,20 en €0,60 per kilo kost.
De UPV-regeling biedt echter financiële prikkels, zoals lagere bijdragen voor producten die gerecyclede materialen bevatten of duurzaam zijn ontworpen. Daarnaast profiteren Nederlandse producenten van subsidies zoals de MIA (Milieu-investeringsaftrek) en Vamil, die de kosten van circulaire productieapparatuur deels compenseren. Naarmate de productie van rPET toeneemt en regelgeving strenger wordt, zal het prijsverschil tussen virgin polyester en rPET verder afnemen. Dit maakt rPET steeds aantrekkelijker voor de touwindustrie, zowel vanuit milieu- als kostenperspectief.
De basis voor succesvolle productie van rPET-touwen ligt in de keuze van hoogwaardige grondstoffen. Het is belangrijk om samen te werken met garenleveranciers die beschikken over de Global Recycled Standard (GRS) 4.0 certificering. Deze certificering garandeert dat het materiaal volledig gerecycled is en volledig traceerbaar blijft. Een goed voorbeeld is Toplicht, een Nederlandse producent van jachtlijnen. Zij gebruiken uitsluitend PET-flessen afkomstig uit Europa, wat niet alleen de CO₂-voetafdruk verkleint, maar ook de transparantie in de toeleveringsketen vergroot. Door PET-flessen uit West-Europa te gebruiken, blijft de vezelkwaliteit vergelijkbaar met die van nieuw polyester.
Het gebruik van regionale, zuivere en goed gesorteerde PET-stromen is cruciaal. Voor elke kilogram rPET zijn ongeveer 40 PET-flessen nodig, wat zorgt voor een vezelkwaliteit die gelijkwaardig is aan virgin polyester. Daarnaast kan intern productieafval worden hergebruikt, maar dit vereist een strikt scheidingsproces. Zo heeft Petzl in 2024 hun afvalbeheer aangepast door over te stappen van één afvalbak naar drie gescheiden bakken om polyamide en polyester efficiënt te scheiden. Strenge procescontrole en uitgebreide testen zijn vervolgens onmisbaar om een constante kwaliteit te waarborgen.
Om de kwaliteit en consistentie van rPET-touwen te garanderen, zijn regelmatige testen essentieel. Treksterkte- en slijtvastheidstesten moeten worden uitgevoerd volgens normen zoals EN 1492-1, die worden toegepast op hijsmiddelen. Producten die voldoen aan deze norm laten een rek van 2-3% zien bij werklast en kunnen bijdragen aan een CO₂-reductie tot 60%.
Hoewel productieaanpassingen vaak klein zijn, blijven ze essentieel. Synthetische touwen doorlopen bijvoorbeeld een bedding-in procedure waarbij ze onderworpen worden aan 100 dynamische cycli bij 10–30% van de minimale breeklast. Dit proces zorgt voor optimale stabiliteit. Daarnaast is het belangrijk om testmonsters vooraf in water (zoet of zout) te dompelen, zodat de prestaties onder realistische omstandigheden kunnen worden beoordeeld. Voor een succesvolle opschaling en verdere optimalisatie is samenwerking met experts en gespecialiseerde partners een belangrijke stap.
De overstap naar rPET vereist meer dan alleen het gebruik van nieuwe grondstoffen. Het vraagt om specialistische kennis op het gebied van materiaalselectie, pilotproductie en opschaling. Van Dorssen BV speelt hierin een sleutelrol. Dit bedrijf ondersteunt producenten binnen de maakindustrie met duurzame productieoplossingen en technische begeleiding voor touwen en koorden. Hun West-Europese productiemodel sluit perfect aan bij de groeiende vraag naar regionale en traceerbare rPET-ketens.
Voor recyclingprogramma's die gericht zijn op het hergebruik van productieafval, is een minimaal volume van één ton per jaar nodig om economisch haalbaar te zijn. Manon de Gaulejac, Environment Manager bij Petzl, legt dit als volgt uit:
"We kunnen niet alles recyclen. We moeten de juiste balans vinden tussen milieu-impact, technische haalbaarheid en economische beperkingen".
Deze pragmatische aanpak biedt fabrikanten een haalbare route richting een circulaire productie, waarbij zowel milieu- als economische belangen in evenwicht blijven.
Deze case study benadrukt de waarde van rPET in de productie van touwen. Het gebruik van gerecycled polyester biedt duidelijke voordelen zonder in te leveren op prestaties. rPET heeft eigenschappen die vergelijkbaar zijn met virgin polyester, zoals hoge UV-bestendigheid, lage waterabsorptie en uitstekende slijtvastheid. Hierdoor is het bijzonder geschikt voor toepassingen die langdurige stabiliteit vereisen, zoals meerlijnen, maritieme tuigage en veiligheidslijnen. Dit maakt rPET niet alleen technisch betrouwbaar, maar ook een sterke keuze voor milieuvriendelijke alternatieven.
De ecologische voordelen zijn indrukwekkend. Zoals eerder besproken, kan rPET het energieverbruik aanzienlijk verminderen en de CO₂-uitstoot tot wel 85% terugdringen. Bovendien bespaart elke ton rPET 3,8 vaten olie en voorkomt het dat 61.000 plastic flessen op stortplaatsen belanden. Jon Mitchell, Managing Director van Marlow Ropes, benadrukt de urgentie van deze overstap:
"Elke dag belanden meer dan 16 miljoen plastic flessen op stortplaatsen, alleen al in het Verenigd Koninkrijk... we wisten dat we moesten handelen en zochten partners met de expertise om rPET (gerecyclede polyester) garen te ontwikkelen en te produceren."
Naast de milieuwinst speelt economische haalbaarheid een belangrijke rol. Hoewel rPET momenteel 20–30% duurder is dan virgin polyester, maken lagere energiekosten en de groeiende vraag naar duurzame oplossingen het steeds aantrekkelijker. Met de juiste kwaliteitsborging en procescontrole, zoals eerder besproken, wordt deze investering steeds rendabeler. Samenwerking met gecertificeerde leveranciers (zoals GRS 4.0) en productiepartners zoals Van Dorssen BV is essentieel om betrouwbare kwaliteit en regionale productieketens te garanderen.
Praktijkervaring, zoals tijdens de Clipper 2023–24 Race, bevestigt de technische betrouwbaarheid van rPET. Tijdens deze race werd 73% van de lopende tuigage gemaakt van gerecyclede materialen, na succesvolle tests onder zware weersomstandigheden. Deze resultaten tonen aan dat rPET een volwaardig alternatief is, met vergelijkbare prestaties, een lagere ecologische voetafdruk en steeds aantrekkelijkere economische mogelijkheden.
Gerecycled polyester (rPET) brengt een aantal voordelen met zich mee in vergelijking met nieuw polyester, vooral in de productie van touwen. Zo wordt er tijdens het productieproces tot 53% minder energie verbruikt, wat een aanzienlijke besparing oplevert. Bovendien kan het gebruik van rPET leiden tot een afname van de CO₂-uitstoot met wel 88%, afhankelijk van de toegepaste productiemethoden.
Een ander groot pluspunt is dat rPET gebruik maakt van bestaande materialen, zoals oude plastic flessen. Hierdoor wordt de behoefte aan nieuw plastic verminderd, wat niet alleen de milieudruk verlaagt, maar ook bijdraagt aan een meer circulaire economie.
Het recyclingproces speelt een grote rol in de kwaliteit van touwen die gemaakt worden van gerecycled polyester (rPET). Alleen textiel dat volledig uit polyester bestaat, kan worden gerecycled. Dit betekent dat het materiaal voornamelijk afkomstig is van pre-consumer reststromen, zoals ongeverfde stoffen zonder toevoegingen. Hierdoor zijn de kleuropties beperkt, waarbij donkere tinten vaak de voorkeur krijgen.
Bovendien kan de kwaliteit van het gerecyclede materiaal variëren door resten van chemicaliën of andere vervuilingen in het oorspronkelijke textiel. Daarom is het essentieel om tijdens het productieproces zorgvuldig te selecteren en te controleren. Alleen zo kunnen producten worden gemaakt die betrouwbaar en duurzaam zijn.
Het maken van touwen van gerecycled polyester (rPET) gaat niet zonder obstakels. Een van de grootste uitdagingen is het behouden van de kwaliteit van het gerecyclede materiaal. Na meerdere keren recyclen kan de kwaliteit namelijk achteruitgaan, wat invloed heeft op de geschiktheid van het materiaal voor nieuwe producten.
Daarnaast vraagt het productieproces om aanzienlijke hoeveelheden energie en water. Dit brengt vragen met zich mee over de impact op het milieu en hoe deze processen duurzamer kunnen worden ingericht.
De financiële kant van rPET-productie is ook niet te onderschatten. Er zijn flinke investeringen nodig in geavanceerde technologieën, zoals chemische recycling, om het recyclen efficiënter te maken. Daar komt bij dat het opzetten van goed werkende systemen voor het inzamelen en sorteren van gebruikte PET-flessen en textiel een flinke kostenpost is.
Bovendien zijn er extra kosten verbonden aan het ontwikkelen van productiemethoden die niet alleen duurzaam zijn, maar ook zorgen voor een eindproduct van hoge kwaliteit. Dit is essentieel om aan de eisen van de markt te voldoen en de concurrentie aan te kunnen gaan met producten van nieuw polyester.
Laat je gegevens achter en wij nemen contact je op
