Strengere EU-regels in 2026 (PPWR, EUDR, Green Claims, REACH) veranderen productie van elastische vezels; traceerbaarheid, recycleerbaarheid en chemisch beheer verplicht.
Vanaf 2026 veranderen de regels voor massaproductie drastisch in de EU. Nieuwe wetten zoals de Green Claims Directive, Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) en EU Deforestation Regulation (EUDR) leggen strengere eisen op aan fabrikanten. Dit betekent:
Deze regels vragen om betere samenwerking binnen supply chains, nauwkeurige rapportages en naleving van chemische veiligheidsvoorschriften zoals REACH. Hoewel de financiële impact groot is, biedt dit kansen voor bedrijven die zich aanpassen aan de nieuwe eisen.
EU regelgeving voor massaproductie 2026: belangrijkste deadlines en verplichtingen
De productie van elastische vezels valt onder strenge EU-regels. De REACH-verordening (EG 1907/2006) vormt de kern van chemische veiligheidsvoorschriften binnen de EU en heeft invloed op alle chemische stoffen die worden gebruikt in textiel en elastische materialen. Fabrikanten en importeurs dragen de wettelijke verantwoordelijkheid voor het beheer van chemische risico's. Hier volgen details over REACH en de aanvullende ZDHC-richtlijnen.
Fabrikanten moeten chemische stoffen die in hoeveelheden van meer dan 1 ton per jaar worden geproduceerd of geïmporteerd, registreren bij het ECHA. De verordening richt zich vooral op SVHC's (Substances of Very High Concern), waaronder stoffen die kankerverwekkend, mutageen, schadelijk voor de voortplanting, of persistent en bioaccumulerend zijn.
"REACH is bedoeld om mens en milieu beter te beschermen tegen de risico's van chemische stoffen en om bedrijven te stimuleren deze stoffen op een veilige en verantwoorde manier te gebruiken." – Tim van de Puttelaar, Manager Engineering, Faes
Als een product meer dan 0,1% SVHC bevat, zijn fabrikanten verplicht hun klanten hiervan op de hoogte te stellen en een melding te maken in de SCIP-database. Consumenten hebben bovendien het recht om informatie over SVHC's op te vragen, waarop fabrikanten binnen 45 dagen moeten reageren. Hoewel polymeren vaak zijn vrijgesteld van registratie, vallen monomeren en additieven – zoals coatings, lijmen en schuimen – die worden gebruikt in de productie van elastische vezels, wel onder de REACH-voorschriften.
Naast REACH bieden ZDHC-richtlijnen een kader om de uitstoot van schadelijke stoffen tijdens productieprocessen te beperken. Deze richtlijnen sluiten vaak aan bij de REACH SVHC-lijst.
Certificeringen zoals OEKO-TEX en GOTS helpen fabrikanten om aan de REACH-eisen te voldoen. Ze fungeren als hulpmiddelen om te garanderen dat producten voldoen aan de veiligheidsdrempels voor SVHC's, en vereenvoudigen de communicatie binnen de toeleveringsketen. Deze certificeringen vergroten niet alleen de toegang tot de markt, maar zijn ook essentieel voor grootschalige productie van elastische vezels. Daarnaast ondersteunen OEKO-TEX en GOTS fabrikanten bij het opstellen van verplichte veiligheidsinformatiebladen (SDS) en Chemical Safety Reports, die nodig zijn voor toegang tot de EU-markt.
Fabrikanten moeten een nauwkeurige chemische inventaris bijhouden en leveranciersverklaringen controleren. Het is bovendien belangrijk om via sectie 1 of 3 van de SDS te controleren of stoffen correct zijn geregistreerd onder REACH. De Candidate List van ECHA dient als een waarschuwingssysteem, zodat gevaarlijke chemicaliën tijdig kunnen worden uitgefaseerd.
In 2026 voert de EU strengere regels in om greenwashing tegen te gaan. Lidstaten zijn verplicht om richtlijn (EU) 2024/825 uiterlijk 27 maart 2026 om te zetten, zodat de voorschriften vanaf 27 september 2026 van kracht zijn. Deze veranderingen raken direct fabrikanten van elastische vezels zoals elastaan, polyester en polyamide. De regelgeving omvat zowel de Green Claims Directive als maatregelen tegen microplastics.
Vanaf september 2026 zijn vage termen als "milieuvriendelijk", "groen" of "biologisch afbreekbaar" niet meer toegestaan, tenzij er sprake is van uitzonderlijke milieuprestaties. Ook claims zoals "klimaatneutraal" mogen alleen worden gebruikt als ze gebaseerd zijn op daadwerkelijke emissiereducties, en niet enkel op CO₂-compensatie.
"Claims moeten aantoonbaar juist zijn en mogen niet langer inspelen op algemene indrukken of marketingtaal die niet te verifiëren is." – Niels Ista, Senior Jurist Ondernemingsrecht
Fabrikanten zijn verplicht om consumenten duidelijke informatie te geven over de levensduur, repareerbaarheid en circulariteit van hun producten. Toekomstgerichte beloftes, zoals "100% gerecyclede vezels in 2030", vereisen een gedetailleerd implementatieplan dat door een onafhankelijke partij wordt gecontroleerd. Bedrijven die hun verpakkingen en marketing nog niet hebben aangepast, kunnen tijdelijk stickers gebruiken om bestaande voorraden te corrigeren vóór de deadline.
Textiel is verantwoordelijk voor ongeveer 35% van de primaire microplastics die jaarlijks in de oceanen terechtkomen. Een enkele wasbeurt van 6 kg synthetisch textiel kan tot 700.000 microvezels vrijgeven.
De EU REACH-verordening beperkt het gebruik van opzettelijk toegevoegde microplastics. Tegelijk richt het Circular Economy Action Plan zich op het verminderen van onbedoelde uitstoot door middel van etikettering en gestandaardiseerde meetmethoden. Frankrijk heeft als eerste land ter wereld een wet ingevoerd die vanaf januari 2025 microvezelfilters verplicht stelt in alle nieuwe wasmachines.
Fabrikanten van elastische vezels kunnen de uitstoot van microvezels verder beperken door gebruik te maken van technieken zoals air-jet spinning. Deze methode produceert aanzienlijk minder microvezels (16 ± 2 mg/kg) in vergelijking met rotor spinning (1.709 ± 28 mg/kg). Bovendien kan industrieel voorwassen van kleding in fabrieken met geavanceerde filtratiesystemen tot 98% van de microvezels opvangen voordat de kleding de consument bereikt.
Thermoplastische elastomeren (TPE) en thermoplastisch polyurethaan (TPU) vallen vanaf augustus 2026 onder strengere EU-wetgeving. De Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) vervangt de oude richtlijn 94/62/EG en is direct geldig in alle EU-lidstaten. Voor TPE- en TPU-onderdelen gelden nieuwe eisen: verpakkingsmaterialen mogen maximaal 100 mg/kg lood, cadmium, kwik en zeswaardig chroom bevatten. Daarnaast worden per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) vanaf augustus 2026 verboden in voedselcontactmaterialen.
De End-of-Life Vehicle Regulation (ELVR) stelt aanvullende eisen aan TPE- en TPU-toepassingen in de automobielsector. Vanaf zes jaar na productie moet een voertuig minimaal 15% gerecycleerd plastic bevatten, oplopend tot 25% na tien jaar. Bovendien moet ten minste 20% van dit gerecycleerde plastic afkomstig zijn van autowrakken. Volgens Mia McLachlan, analist bij ICIS, zullen deze doelen grotendeels worden bereikt met gerecycleerde polyolefinen, omdat polypropyleen een veelgebruikt materiaal is in auto-onderdelen. Deze regelgeving vormt de basis voor een gedetailleerde vergelijking van de geschiktheid van TPE en TPU.
Hieronder staat een overzicht van de belangrijkste eigenschappen en regelgeving voor TPE en TPU.
| Kenmerk | TPE (algemene elastomeren) | TPU (thermoplastisch polyurethaan) |
|---|---|---|
| Primaire regelgeving | ELVR (automotive), PPWR (verpakkingen) | PPWR (verpakkingen), ELVR (automotive) |
| Gerecycleerd materiaal | Bandelastomeren worden beoordeeld voor ELVR-doelen | Voldoet aan 15-25% gerecycleerd materiaal in voertuigen |
| Chemische veiligheid | Maximaal 100 mg/kg zware metalen | Strikt PFAS-verbod voor voedselcontact (aug. 2026) |
| Recycleerbaarheid | Ontwerp gericht op mechanische of chemische recycling vóór 2030 | Hoge duurzaamheid; chemische recycling (massabalans) steeds vaker geaccepteerd |
Fabrikanten zijn verplicht om hun producten te registreren in het nationale producentenregister en verpakkingen te voorzien van geharmoniseerde labels en afkortingen zoals "PVC" of "PET" om afvalsortering te ondersteunen. In Nederland gelden daarnaast specifieke normen zoals het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en de kwaliteitseisen van BRL 2701 voor toepassingen in grootschalige productie. Deze aangescherpte eisen voor TPE en TPU passen binnen de bredere EU-strategie voor strengere milieu- en veiligheidsnormen in de industrie.
De nieuwe regelgeving legt fabrikanten verplichtingen op om hun productieprocessen aan te passen. Voor producenten van elastische vezels betekent dit dat zij LCA-data (levenscyclusanalyse) moeten verzamelen en ISO-certificeringen moeten behalen om milieuclaims te ondersteunen.
Naast de beperkingen op milieuclaims, stelt de regelgeving strengere eisen aan het gebruik van grondstoffen. De EU Deforestation Regulation (EUDR) heeft directe gevolgen voor fabrikanten die rubber gebruiken in elastische producten. Uiterlijk op 30 juni 2026 moeten zij aantonen dat hun grondstoffen ontbossingsvrij en legaal geproduceerd zijn. Verder verplicht de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) dat vanaf 12 augustus 2026 alle verpakkingen volledig recyclebaar moeten zijn. Dit vereist nauwe samenwerking tussen kwaliteitsafdelingen, inkoopteams en leveranciers om technische dossiers en testrapporten op te stellen.
Gelukkig vermindert de administratieve druk door de EU Verordening 2026/73, die de "Do No Significant Harm" (DNSH)-criteria vereenvoudigt. Fabrikanten hoeven minder stoffen in eindproducten te screenen, tenzij dit al verplicht is onder REACH of CLP. Daarnaast kunnen bedrijven vanaf 1 januari 2026 economische activiteiten die minder dan 10% van hun omzet, CapEx of OpEx uitmaken, vrijstellen van de Taxonomie-rapportage. Deze vereenvoudigingen helpen fabrikanten, zoals Van Dorssen BV, bij het soepel aanpassen van hun processen aan de nieuwe eisen.
Van Dorssen BV biedt fabrikanten op maat gemaakte oplossingen om te voldoen aan de strenge EU-normen voor elastische vezels. Door samen te werken met West-Europese productiepartners en duurzame methoden toe te passen, helpt het bedrijf klanten te voldoen aan de PPWR-eisen voor recycleerbaarheid en de traceerbaarheidsvereisten van de EUDR.
Met expertise in plasticextrusie, injectiemolding en industriële garens levert Van Dorssen BV producten die voldoen aan de nieuwe regelgeving. Bovendien ondersteunen zij fabrikanten met het opstellen van technische dossiers, conformiteitsverklaringen en materiaalcertificaten die nodig zijn voor PPWR-compliance vanaf augustus 2026.
In 2026 verandert de regelgeving voor elastische vezels ingrijpend. Er komen strengere eisen op het gebied van traceerbaarheid, recycleerbaarheid en chemisch beheer. Met de introductie van de Green Claims Directive, PPWR en EUDR wordt transparantie en het gebruik van wetenschappelijk onderbouwde claims de nieuwe standaard.
De overgang van vrijwillige duurzaamheidsinitiatieven naar verplichte circulariteit vereist gerichte investeringen. Bedrijven die nu al inzetten op Digital Product Passports, LCA-data en energiemonitoring, bouwen een sterke marktpositie op.
Het naleven van de nieuwe regels biedt niet alleen een verplichting, maar ook een kans. Voor fabrikanten die proactief samenwerken met leveranciers en interne kwaliteitsafdelingen, wordt de overgang eenvoudiger. Voor producenten van elastische vezels markeert 2026 een belangrijk keerpunt. Door tijdig aanpassingen door te voeren, leggen zij de basis voor een toekomstbestendige en concurrerende positie in een steeds strenger gereguleerde markt.
Vanaf 12 augustus 2026 krijgen Nederlandse organisaties te maken met strengere Europese verpakkingsregels onder de PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation). Dit betekent dat bedrijven nu al stappen moeten zetten om aan deze eisen te voldoen. Hier zijn enkele belangrijke acties die je kunt ondernemen:
Door nu al actie te ondernemen, kun je ervoor zorgen dat je organisatie klaar is voor de veranderingen en voldoet aan de nieuwe regelgeving.
Het maken van milieuvriendelijke claims vraagt om zorgvuldigheid en duidelijke onderbouwing. Hier zijn een paar belangrijke punten om in gedachten te houden:
Kortom, een goed onderbouwde en eerlijke aanpak voorkomt problemen en laat zien dat je duurzaamheidsclaims serieus neemt.
Een goed opgezet due diligence-systeem vormt de ruggengraat van EUDR-traceerbaarheid. Hiermee kun je de herkomst van grondstoffen nauwkeurig vastleggen en controleren. Dit proces begint met het verzamelen van gegevens over de oorsprong van materialen, gevolgd door grondige risicoanalyses. Op basis van die analyses kunnen maatregelen worden ingevoerd om geïdentificeerde risico’s effectief te beperken.
Blockchain-technologie biedt hierbij een waardevolle oplossing. Het stelt bedrijven in staat om de supply chain transparanter en betrouwbaarder te maken. Digitale registraties spelen ook een cruciale rol: ze zorgen voor een overzichtelijke en veilige opslag van gegevens. Tot slot is het belangrijk om een specifieke persoon binnen het bedrijf aan te wijzen die verantwoordelijk is voor het beheren en naleven van deze processen. Dit bevordert niet alleen de interne organisatie, maar zorgt er ook voor dat het bedrijf voldoet aan de regelgeving.
Laat je gegevens achter en wij nemen contact je op
